Dit moet je doen om ongelukkig te blijven: besteed veel tijd aan mensen die je weinig energie geven
Deel 2 van mijn persoonlijke top 5 van wat mensen het meest ongelukkig maakt.
In mijn vorige blog schreef ik over people pleasen en relaties waarin de wederkerigheid ontbrak. Over veel geven, weinig terugkrijgen en mijn hardnekkige talent om van een paar kruimels in mijn hoofd een heel brood te maken.
Lees hier het eerste blog dat ik schreef over wat je vooral doet als niet je niet gelukkig wil worden: People pleasen: waarom te veel geven je ongelukkig maakt
Het blog gaat over wederkerigheid en wat er naar jou terugstroomt. Is er belangstelling? Aandacht? Steun? Neemt de ander ook eens contact met je op als je zelf niet het initiatief neemt?
Doordat ik niet meer zonder meer gaf, veranderde veel, maar ik ontdekte daarna nog iets. Ook relaties die redelijk wederkerig waren, konden mij energie kosten. De mensen om wie het ging, waren niet onaardig, gebruikten me niet, negeerden mijn grenzen niet voortdurend en ik hoefde ook niet na iedere afspraak huilend mijn auto in.
Er was eigenlijk weinig concreets op aan te merken (leek het).
We dronken koffie, wisselden verhalen uit, lachten soms en informeerden keurig naar elkaars gezin. Heel beschaafd allemaal. Toch ging ik na sommige ontmoetingen niet lichter naar huis. Ik voelde me leeg, onrustig en afgevlakt.
Het sluimerde en voelde heel anders dan wanneer je de stekker hardhandig uit een contact trekt. Mijn batterij ging tijdens het gesprek met zo’n vriend ongemerkt van 72 naar 14 procent was gezakt.
Kijk als iemand je slecht behandelt, heb je een duidelijke reden om afstand te nemen. Je kunt gedrag aanwijzen, voorbeelden noemen en hebt waarschijnlijk een compleet dossier.
Maar wat zeg je als er niets aantoonbaar mis is?
“Je bent aardig, maar ik heb na twee uur met jou zin om drie dagen alleen in een boshut te gaan zitten”?
Ik keek vooral naar mezelf.
Verwachtte ik te veel? Was ik ondankbaar? Moest niet iedere vriendschap gewoon op waarde worden geschat? Je kunt toch ook gezellig met iemand lunchen zonder dat je daarna als een verlichte goeroe huiswaarts keert?
Niet ieder contact hoeft diepgaand, inspirerend of levensveranderend te zijn.
Ik hou ook van flauwe grappen, verhalen die nergens heen gaan en gesprekken waarin geen jeugdtrauma wordt aangeraakt. Maar wanneer je structureel veel tijd besteedt aan mensen bij wie je weinig plezier, vrijheid, verbinding of inspiratie ervaart, gebeurt er wel iets. Je ziet andere mensen en ondertussen voel je je toch eenzaam.
Het ABCD-model voor vrienden
David de Kock en Arjan Vergeer van 365 Dagen Succesvol gebruiken een model waarmee je naar de mensen om je heen kunt kijken. Het model kent twee eenvoudige vragen:
- Geeft het contact mij energie?
- Kan ik iets van deze persoon leren?
Op basis daarvan ontstaan vier soorten categorieën.
A-vrienden: ze geven energie en je leert van hen
Dit zijn de mensen bij wie je jezelf voelt én groeit. Ze zijn nieuwsgierig, eerlijk en levendig. Je kunt samen lachen, maar ook ergens induiken. Ze gunnen je ontwikkeling en vertellen het wanneer je jezelf voor de gek houdt.
Na een gesprek heb je vaak nieuwe energie, een ander perspectief of zin om iets te doen.
Een A-vriend is het overigens niet altijd met je eens. Integendeel. Alleen voel je dat de confrontatie je verder helpt en niet bedoeld is om jou kleiner te maken.
B-vrienden: ze geven energie, maar je leert weinig nieuws
Dit zijn de vrienden met wie het gewoon fijn is. Maar het is iemand die er niet voor je is als je echt in de shit zit.
Je hoeft samen geen ingewikkelde lagen af te pellen. Je praat, eet, wandelt, sport of drinkt een glas wijn. Je kent elkaars verhalen en sommige daarvan hoor je inmiddels voor de twaalfde keer. Dat geeft niets. Je hebt het goed samen.
B-vrienden zijn waardevol. Een mens kan niet voortdurend in ontwikkeling zijn. Soms wil je gewoon lachen om totale onzin en thuiskomen met pijn in je kaken.
Je moet alleen niet bij hem of haar aankloppen als je problemen hebt. Dan geeft hij niet thuis.
C-vrienden: je leert van hen, maar het contact kost energie
Dit zijn interessante mensen met een gebruiksaanwijzing.
Ze weten veel. Ze zijn slim, succesvol of bijzonder ervaren. Je bewondert iets in hen en kunt absoluut iets van ze opsteken. Tegelijkertijd voel je je tijdens het contact niet helemaal vrij.
- Misschien domineren ze het gesprek.
- Misschien voel je je voortdurend beoordeeld.
- Misschien moet je hard werken om ertussen te komen of begint ieder verhaal uiteindelijk toch weer bij hen.
Na afloop heb je drie waardevolle inzichten en hoofdpijn.
C-contacten kunnen prima zijn, zolang je weet wat je er komt halen en hoeveel tijd je eraan wil besteden.
Hier wordt het ongemakkelijk. Een D-vriend kan een heel akelig mens zijn. Maar niet iedere D-vriend is meteen toxisch.
De toxische variant haalt je actief naar beneden of is vooral bezig met zijn eigen belang. Deze vriend gunt je groei zolang die niet bedreigend wordt, maakt je onzeker, bagatelliseert wat jij voelt of draait situaties zo dat jij uiteindelijk degene bent die zich schuldig voelt.
- Misschien maakt diegene kleinerende grapjes en noemt dat humor.
- Misschien is er alleen belangstelling wanneer jij iets kunt oplossen.
- Misschien voel je na ieder gesprek de behoefte om alles nog eens na te lopen: lag het aan mij, stelde ik me aan, heb ik iets verkeerd gezegd?
Soms is er jaloezie, controle, competitie en/of worden jouw grenzen vooral gezien als hinderlijk. Je successen worden kleiner gemaakt, je kwetsbaarheid wordt tegen je gebruikt of jouw verhaal verdwijnt telkens achter dat van de ander.
Zo’n vriendschap draait niet om echte verbinding, maar om positie, invloed of gemak.
Er is ook een mildere variant. Iemand die vriendelijk is en niets verkeerd bedoelt, maar bij wie je toch telkens vermoeider weggaat dan je aankwam. Het gesprek blijft oppervlakkig, voorspelbaar of negatief. Je komt zelf nauwelijks aan bod, houdt je in of voelt geen echte verbinding.
En toch blijven we…
Dat komt vaak omdat je elkaar al jaren kent en samen veel hebt meegemaakt. En heel vaak omdat afscheid nemen onmogelijk lijkt. Daarbij is de ander niet altijd naar. Toxische relaties bestaan zelden uit 100% ellende. De leuke momenten houden je helaas vaak langer vast, dan gezond voor je is.
Ik gaf niet altijd de beste plekken aan de juiste mensen
Toen ik eerlijk naar mijn eigen contacten keek, zag ik dat ik sommige B-, C- en D-vrienden een A-plek in mijn leven gaf. Ze kregen veel tijd, aandacht en ruimte in mijn agenda, simpelweg omdat we elkaar lang kenden of omdat het contact ooit intensief was ontstaan.
Ik vroeg me weinig af of die plek nog paste. Een oude vriendschap had bij mij automatisch voorrang. Dat klinkt loyaal en dat was het ook. Alleen was loyaliteit voor mij lange tijd een soort abonnement dat je nooit kon opzeggen. Ik hield contact uit gewoonte, historie en verantwoordelijkheidsgevoel.
Ondertussen bleef er minder ruimte over voor mensen bij wie ik werkelijk tot leven kwam. Je tijd is niet onbeperkt. Een avond die je besteedt aan een contact dat je leeg achterlaat, kun je niet tegelijkertijd besteden aan iemand bij wie je hard lacht, vrij praat of met nieuwe ideeën naar huis gaat.
Mensen hoeven niet weg
Dit is geen oproep om na het lezen van deze blog je vriendenbestand met een rood potlood door te nemen.
- A weg ermee.
- B mag één keer per kwartaal koffie.
- C alleen nog tijdens kantooruren.
- D blokkeren voordat het dessert op tafel staat.
Zo werken relaties niet. Iemand kan tijdelijk weinig energie geven omdat diegene ziek is, rouwt of door een moeilijke periode gaat. Een goede vriend kan maandenlang vooral ontvangen en later weer naast jou staan wanneer jij iets nodig hebt.
Ook ben je niet voor iedereen dezelfde letter. Iemand kan voor jou een C-vriend zijn en voor een ander een geweldige A. En je kunt zelf ook een periode hebben waarin je niet bepaald als een menselijke powerbank door het leven gaat.
Het ABCD-model is geen oordeel over iemands waarde. Het helpt je nadenken over de plek die een relatie in jouw leven krijgt. Niet iedereen hoeft weg. Sommige mensen mogen alleen wat verder van het hoofdpodium plaatsnemen.
Je hoeft geen schuldige aan te wijzen
Dit was voor mij misschien wel het belangrijkste inzicht: ik hoefde niet eerst vast te stellen dat iemand fout, egoïstisch of giftig was voordat ik minder tijd aan die relatie mocht besteden. Mensen groeien in verschillende richtingen. Behoeften veranderen. Waar je vroeger uren over kon praten, boeit je nu misschien nauwelijks meer. De versie van jou die ooit goed paste in een relatie, bestaat niet altijd meer.
Je hoeft iemand daarvoor niet af te wijzen. Je kunt wel stoppen met doen alsof ieder oud contact nog dezelfde plek verdient.
Dat scheelde mij veel energie.
Ik maakte meer ruimte voor mensen bij wie ik niet hoefde te werken om contact te voelen. Mensen die zelf initiatief namen, mij aan het lachen maakten, nieuwsgierig waren en mij ook durfden tegen te spreken.
Vriendschappen waarin ik niet alleen welkom was als de attente, betrokken en behulpzame Hanneke, maar ook als ik moe, uitgesproken, verdrietig of een tikje onmogelijk was.
Kijk óf iets terugkomt
Wederkerigheid blijft voor mij belangrijk. Ik wil voelen dat een relatie twee kanten op beweegt. Dat ik niet als enige bel, luister, organiseer, steun en belangstelling toon. Inmiddels kijk ik ook naar de kwaliteit van wat er terugkomt. Niet iedere vorm van aandacht voedt. Niet iedere uitnodiging betekent verbinding. Niet ieder gesprek waarin beide mensen ongeveer evenveel minuten praten, geeft ook evenveel energie.
Daarom stel ik mezelf nu andere vragen:
- Kan ik mezelf zijn bij deze persoon?
- Voel ik me vrij of ben ik vooral sociaal aan het werk?
- Is er echte nieuwsgierigheid?
- Lachen we samen?
- Kan ik iets delen wat niet netjes, leuk of opgelost is?
- Geeft het contact me energie, rust, plezier of een nieuw inzicht?
- Past de hoeveelheid tijd die ik investeer bij wat deze relatie mij brengt?
- Zou ik vandaag opnieuw voor deze vriendschap kiezen als we geen geschiedenis deelden?
Die laatste kan behoorlijk schuren, maar een vraag die schuurt, laat je zien waar je jezelf al jaren voorbijloopt.
Wie krijgt jouw tijd?
Ik zoek warmte, humor, diepgang, levendigheid, eerlijkheid en belangstelling. Mensen bij wie ik niet voortdurend hoef te zoeken naar de juiste golflengte. Mensen die iets in mij aanzetten in plaats van langzaam dimmen. Ik ben zuiniger geworden op mijn tijd en energie. Vroeger was ik vooral dankbaar dat mensen met mij bevriend wilden zijn. Echt, daar kom ik vandaan met een geschiedenis van gepest en buitengesloten worden.
Tegenwoordig stel ik mezelf de vraag of ik iemand toegang tot mijn leven geef.
En jij?
Wie zet iets in jou aan en bij wie merk je dat jouw licht langzaam dooft?
Je las een blog van moi
Hanneke Zumker
Coach & mediator
Eigen Kracht Coaching is gespecialiseerd in zelfvertrouwen op het werk en lastige werkrelaties.
Hanneke Zumker begeleidt als drijvende kracht achter Eigen Kracht Coaching managers en professionals die vastlopen in hun werk.
Professionals die bij Eigen Kracht Coaching komen zijn inhoudelijk sterk, maar passen zich op het werk te vaak aan. Ze slikken in, stellen zich te loyaal op, maken zichzelf kleiner dan nodig is of raken vast in zichzelf door de lat steeds te hoog te leggen. Dat kost invloed, zichtbaarheid en energie. In de coaching leer je stevig je positie innemen, zonder jezelf te forceren of te verharden.
Managers komen bij Eigen Kracht Coaching wanneer hun team in de weerstand zit. Er is gedoe, stil verzet of onderhuidse spanning. Afspraken worden niet nagekomen, gesprekken lopen vast en harder duwen werkt niet meer. In de coaching ontstaat weer beweging in het team door scherp te kijken naar gedrag, patronen en onderlinge verhoudingen.
Het aanbod bestaat uit:
- 1-op-1 coaching voor professionals en managers
- Teamcoaching voor teams die vastlopen in weerstand of onderlinge conflicten
- Keynotes en trainingen over sociale veiligheid en communicatie op het werk
Met meer dan 100 vijfsterrenreviews en een uitgesproken focus op de werkcontext kiest Eigen Kracht Coaching bewust voor mensen die resultaat boven comfort verkiezen. ⭐⭐⭐⭐⭐
