Podcast #19 Authentiek zijn? Leuk. Totdat het iets kost.

Transcriptie podcast: authentiek zijn? Leuk. Totdat het iets kost.

Hanneke: Je luistert naar de podcast Op Eigen Kracht Meer Werkgeluk. Ik ben Hanneke Zumker, coach en mediator. In deze podcast hoor je ervaringsverhalen en krijg je advies over hoe je jouw werkfrustraties kunt omzetten in werkplezier.

Ilithya: Hallo.

Hanneke: Hallo, daar zijn we weer.

Ilithya: Yes, terug met een nieuwe aflevering. Ik weet er nog niet zoveel van, Hanneke. Waar gaan we het over hebben?

Hanneke: We gaan het hebben over hoe lastig het is om authentiek te zijn. Ik weet toevallig dat jij ook veel bezig bent met authenticiteit.

Ilithya: Dat kan bijna niet anders.

Hanneke: Wat is authenticiteit voor jou, Ilithya?

Ilithya: Goeie vraag. Voor mij betekent authenticiteit in de kern jezelf zijn. Dat je de dingen waar je blij van wordt kunt doen, kunt zeggen en kunt dragen.

Ik heb een uitspraak die vaak door mijn hoofd gaat en die ik ook regelmatig gebruik: “Go where you are celebrated, not tolerated.” Ga naar plekken waar je wordt gevierd, niet alleen getolereerd. Dat is voor mij authenticiteit. Dat je met mensen bent die blij worden van wie jij werkelijk bent.

Hanneke: Dus je mag honderd procent jezelf zijn. Authenticiteit betekent ook dat je je uitspreekt als iets niet past bij jouw normen en waarden. Of dat je keuzes maakt en zegt: dit wil ik niet meer.

Ilithya: Je bent trouw aan jezelf.

Hanneke: Precies. Maar daarmee is authenticiteit ook lastig. Want als je trouw bent aan jezelf, kunnen daar gevolgen aan vastzitten die niet prettig zijn. De consequenties kunnen behoorlijk groot zijn.

Ilithya: In welke situaties bijvoorbeeld?

Hanneke: Ik heb een mooi voorbeeld: Lady Gaga.

Ilithya: Altijd fan van geweest.

Hanneke: Volgens mij heb jij haar zelfs gecoverd.

Ilithya: Ja zeker, een paar nummers.

Hanneke: Jij bent zangeres, dus daarom moest ik aan jou denken. Wat is jouw beeld van Lady Gaga?

Ilithya: Ze is een beetje een kameleon, maar tegelijkertijd heel eigen. Heel artistiek. Wat ik bijzonder vind, is dat ze midden in haar carrière besloot een jazzalbum op te nemen met Tony Bennett. Gewoon omdat ze daar zin in had. Ze lijkt niet bang om te veranderen of iets nieuws te doen.

Hanneke: Dat is natuurlijk heel authentiek. Ze is extravagant, heeft een sterke uitstraling en een krachtige vorm van zelfexpressie.

Ilithya: Dat zeker.

Hanneke: Ze heeft ook verteld dat authentiek zijn niet altijd makkelijk is. Ze wordt voortdurend beoordeeld op haar uiterlijk en gedrag. Soms voelt ze druk om steeds dat beeld te moeten blijven neerzetten.

Ilithya: Ja, dan moet je dat dus ook blijven volhouden.

Hanneke: Dat lijkt me uitputtend.

Ilithya: Dat herken ik ergens ook. Niet zo extreem als Lady Gaga, maar wel in mijn muziek. Soms werk ik samen met hele fijne mensen, maar als iets niet wordt zoals ik het wil, moet ik ineens een grens trekken.

Hanneke: En dat is authentiek zijn.

Dan moet je soms kiezen om een samenwerking te stoppen. Dat is precies waar het om draait. Je bent geen kameleon meer. Wij weten allebei hoe vermoeiend het is om voortdurend mee te bewegen met wat anderen willen. Uiteindelijk kost dat meer energie dan eerlijk zeggen wat je vindt of een moeilijke keuze maken.

Toen ik na zestien jaar mijn werkgever verliet, was dat ook zo’n moment. Ik had mijn bedrijf wel, maar dat stelde toen nog weinig voor. Dus ja, hoe betaal je straks je hypotheek? Dat maakt authenticiteit spannend.

Ilithya: Dat klopt.

Hanneke: Brené Brown zegt altijd dat je kwetsbaar moet durven zijn en authentiek moet leven. Ik baseer veel van mijn coaching op haar werk. Zij zegt dat jezelf kunnen zijn essentieel is voor geluk. Dat geloof ik ook. Maar dat betekent ook dat je soms dingen zegt die mensen liever niet horen.

Ilithya: Ja. Het dubbele is dat je weet dat wat je gaat zeggen misschien niet goed valt. Je weet dat het spanning kan opleveren. Maar tegelijkertijd weet je dat je het niet níét kunt zeggen, omdat je anders jezelf verloochent.

Hanneke: Voor mij raakt dat ook aan professionaliteit. Ik word ingehuurd om mensen te helpen groeien. Om werkplekken prettiger te maken. Om mensen uit een burn-out te helpen of om teams beter te laten samenwerken.

Soms zie ik gedrag dat iemand niet helpt. Dan weet ik dat wat ik ga zeggen misschien confronterend is. Maar juist daar ligt vaak de sleutel.

Ilithya: Dat is ook jouw waarde. Dat jij ziet wat iemand liever niet wil zien.

Hanneke: Bij individuele coaching gaat dat meestal goed. Mensen komen tenslotte vrijwillig. Maar in teamcoaching of tijdens lezingen ligt dat anders. Dan zeg ik soms dingen die niet populair zijn.

Ilithya: Maar iemand die authentiek spreekt, blijft je wel bij. Als iemand iets zegt waar ik me in herken, voel ik direct verbinding. Mensen die alleen maar zeggen wat iedereen wil horen, maken veel minder indruk.

Hanneke: Dat herken ik. Maar het lijkt soms alsof die mensen makkelijker door het leven gaan. Terwijl een kameleon voortdurend van kleur moet veranderen. Dat kost enorm veel energie.

Twaalf jaar geleden werkte ik zelf in een giftige omgeving. Toen bewoog ik veel meer mee. Ik wist precies om wie ik heen moest bewegen, welke gesprekken ik beter kon vermijden en waar ik beter mijn mond kon houden.

Nu kijk ik in de spiegel en zie ik een vrouw die veel meer zichzelf is. Ik ben ouder geworden, ik heb meer rimpels, maar ik vind mezelf mooier geworden.

Ilithya: Meer rust?

Hanneke: Ja. Ik mag er zijn. Authenticiteit straal je uit. Maar ik heb daardoor ook vriendschappen verloren. Niet omdat die mensen veranderden, maar omdat ik veranderde. Dat doet pijn.

Authentiek zijn kost soms iets. Ik had bijvoorbeeld een cliënt die nooit zei wat hij dacht in vergaderingen. Op zijn werk werd een eigen mening niet gewaardeerd. Nou ja, van sommige mensen wel, maar niet van hem.

Er zaten een paar dominante figuren in zijn team. Daardoor hield hij tijdens overleggen vaak zijn mond. Terwijl hij ondertussen dacht: dit móét gewoon gezegd worden. Hij kwam bij mij omdat hij daar iets aan wilde doen. Er speelden nog meer dingen, maar dit was een belangrijk onderdeel.

Hij is zich in overleggen gaan uitspreken. Alleen merkte hij dat mensen dat helemaal niet van hem gewend waren. Dus dat viel niet meteen goed bij zijn collega’s. Zijn mening was anders dan wat zij wilden horen. En hij zei later: “Op dat moment voelde ik me eigenlijk heel eenzaam daar.” Hij heeft geprobeerd het met zijn collega’s te bespreken, maar kwam daar niet verder mee.

Ilithya: Dus hij is er niet uitgekomen?

Hanneke: Niet daar. Maar uiteindelijk is dat misschien niet eens zonde. Want hij werd daar niet echt gewaardeerd. Hij mocht daar niet zichzelf zijn.

De keuze was eigenlijk: ik pas me aan, ik zeg niet wat gezegd moet worden, ik laat tien anderen aan het woord en ik probeer erin te passen. Of: ik ga iets doen wat wél bij mij past. Deze persoon is ergens anders gaan werken. In een team waar zijn behoefte wel werd gezien.

Ik kreeg later nog een appje van hem. Hij schreef dat hij wat hij bij mij had geleerd nu met zijn nieuwe collega’s gebruikt. Hij pakt soms zelfs opdrachten van mij erbij en doet die met zijn team.

Dus als jij authentiek bent geweest, open bent geweest, en het wordt niet gewaardeerd binnen jouw organisatie, vriendenkring of omgeving, dan kun je je ook afvragen: welke wereld ligt er voor mij open als ik wél mezelf ga zijn?

Ik weet van jou dat jij ook heel lang kameleon bent geweest, Ilithya. Net als ik. En nu niet meer. Wij praten ook buiten deze uitzending, dus ik weet dat jij rigoureuze keuzes durft te maken. En dat dat niet altijd fijn is.

Als ik jou nu vraag: de Ilithya van vroeger en de Ilithya van nu, welke voelt zich gelukkiger?

Ilithya: Makkelijke vraag. De versie van nu, honderd procent. Ik denk dat ik vroeger zo lang kameleon moest zijn voor emotionele en psychologische veiligheid, dat ik, toen het me lukte om daaruit te komen, echt dacht: dit nooit meer.

Het dubbele is wel dat mensen van vroeger soms tegen mij zeggen: “Jij was altijd zo eigen. Jij trok je niet zoveel aan van wat anderen zeiden.” Dus blijkbaar zat het wel in mijn persoonlijkheid. Maar in mijn privéleven was daar geen ruimte voor. Op het moment dat ik besloot: dit is belangrijk voor mij en ik ga stappen zetten om dit te veranderen, kon die kant van mij eindelijk naar buiten komen.

Eigenlijk de persoon die ik altijd al was.

Hanneke: Dat vind ik mooi wat je zegt. Ik ben ook lang kameleon geweest. Ik paste me aan. En net als jij dacht ik op een gegeven moment: dit nooit meer.

Maar als ik terugkijk, zat dat uitgesproken stuk er altijd al in. Toen ik mijn hbo-opleiding deed, zei een docent ooit over mij: “Hanneke gaat de barricades op voor onrecht.” Dat ben ik nooit vergeten. We moesten bijvoorbeeld een keer politieke partijen naspelen. Ik kreeg de partij van Janmaat. Ik wilde dat helemaal niet serieus spelen, dus ik maakte er één grote grap van. Ik wilde hem niet echt zijn.

Die kant van mij zat er dus altijd al. Maar in die organisatie had ik geleerd om dat te onderdrukken. Ik gaf heus wel grenzen aan, anders was het niet te doen geweest. En ik heb daar ook geleerd hoe je overleeft in zo’n organisatie. Want er komen mensen bij mij die precies dat willen weten: hoe doe je dat dan?

Maar toen ik daar wegging, kwam mijn expressieve kant steeds meer terug. Die kant die zich uitspreekt. Die een mening heeft. Die ergens voor staat. Dat voelde als een enorme bevrijding. En ik denk dat jij dat ook hebt. Maar makkelijk is het niet altijd. Als ik in een team kom waar het echt mis is, dan weet ik dat ik dingen zeg die andere coaches misschien niet zouden zeggen.

Ik denk dan: dit móét gezegd worden. Ik word hiervoor ingehuurd. Ongeacht of ik daarna nog een volgende opdracht krijg, wil ik mezelf in de spiegel kunnen aankijken. Dus ik doe wat nodig is.

Ilithya: Dat is wel belangrijk om aan te vullen. Authenticiteit betekent niet dat je altijd maar alles moet zeggen wat je denkt. Je kunt ook kiezen wat je waar deelt. Authentiek zijn betekent niet dat je overal maar de hele tijd doet wat jij wilt.

Hanneke: Nee, zeker niet. Als mensen bij mij in coaching komen, leer ik ze ook niet om altijd overal hun mening eruit te gooien. Dat vind ik echt onverstandig. Je moet rekening houden met je collega’s, je manager, je samenwerkingspartners en je stakeholders. Je moet je speelveld kennen.

Dat betekent dat je je authenticiteit in sommige organisaties niet altijd volledig kunt laten zien. Soms houd je je mond. Niet omdat je laf bent, maar omdat je strategisch bent. Maar ik word ingehuurd voor iets. Ik sta ergens voor. Dan denk ik soms: dan maar geen opdracht.

Als jij in zo’n organisatie werkt en daar succesvol wilt zijn, is authentiek zijn soms niet altijd handig. Maar dan nog kun je leren hoe je grenzen aangeeft op een manier die anderen kunnen accepteren.

Je kunt ook in zo’n omgeving je zelfvertrouwen vergroten. Dat is mij gelukt, dus het kan jou ook lukken. In coaching houd ik altijd rekening met jouw omstandigheden. Ik ben geen coach die zegt: “Ga er maar voor, zeg alles wat je vindt.”

Want als jij een manager of collega hebt die daar totaal niet mee om kan gaan, dan kan dat verkeerd uitpakken. Soms doen we een klein experiment en merken we: dit werkt hier niet. Dan moeten we kijken naar een andere strategie.

De boodschap is dus niet: wees altijd overal volledig jezelf zonder filter. De boodschap is: als jij te veel moet meebuigen, te veel moet nadenken over hoe je je moet gedragen bij elke stakeholder, dan trekt dat een wissel op je.

Ilithya: Dus je hebt je eigen authenticiteit, maar ook je speelveld. Dat vind ik mooi. Stel, je bent een man en je wilt graag jurken dragen in vrolijke kleuren. Maar je werkt bij een heel serieuze bank waar iedereen elke dag in pak loopt. Dan is dat misschien geen vreemde verwachting van die bank.

Maar als dat voor jou te veel schuurt met wie je werkelijk bent, dan vind je je geluk misschien ergens anders. Ik heb ook nog een voorbeeld van vroeger. Ik had ooit een collega die eigenlijk té veel zichzelf was.

Hanneke: Dat kan ook.

Ilithya: Hij was heel verstorend in zijn authenticiteit. Hij praatte altijd hard aan de telefoon en had een enorme bulderende lach. We zaten op een klantenservice, dus wij moesten ook bellen.

Mijn klanten konden mij soms niet horen, omdat hij aan de andere kant van de ruimte luidruchtig over zijn bergklimtocht stond te vertellen. Heel authentiek, hoor. Maar hij nam veel te veel ruimte in.

Hanneke: Ja, dan wordt het niet meer prettig. Authenticiteit betekent niet dat je anderen de ruimte ontneemt. Jij werd op dat moment letterlijk de ruimte ontnomen.

Zo iemand zou ook bij mij in coaching kunnen komen. Bijvoorbeeld omdat collega’s hem al hebben aangesproken en het niet werkt. Dan moet je met zo iemand werken aan bewustwording.

Wat doet jouw gedrag met anderen?

Wat gebeurt er nog meer door die manier van doen?

En als jij met zo iemand te maken hebt en je wilt authentiek jezelf zijn door aan te geven wat jij nodig hebt, begin dan klein. Ga met zo iemand in gesprek. Bereid dat gesprek goed voor.

In een andere podcastaflevering vertel ik daar meer over. Op mijn website kun je ook een gratis e-book downloaden met tips over hoe je zo’n gesprek aangaat. Dat zijn tips die ook in mijn betaalde trajecten zitten, dus doe er je voordeel mee.

Neem kleine stappen in je eigen authenticiteit juist op je werk. Dat geeft zelfvertrouwen op het werk.

Ilithya: Zeker.

Hanneke: Wat misschien nog mooier is: hoe authentieker je bent, hoe meer zelfvertrouwen je krijgt. Als je kiest voor wat bij jou past, hoef je minder te piekeren. Ik pieker bijna nooit meer. De vrienden, collega’s en samenwerkingspartners om je heen passen dan beter bij jou. Dat betekent niet dat je nooit meer kritiek krijgt. Daar gaat het niet om.

Het gaat erom dat mensen die totaal andere normen en waarden hebben, die anders in het leven staan en dingen nastreven die haaks staan op jouw principes, misschien niet jouw mensen zijn. Blijf daar weg van.

Ilithya: Ja. Authenticiteit is ook tegen jezelf zeggen: ik mag er zijn. Je geeft jezelf toestemming. Ik mag zijn wie ik ben. Ik mag voelen wat ik voel. Ik mag denken wat ik denk. Ik mag willen wat ik wil. En dat geeft natuurlijk zelfvertrouwen op je werk. Want je geeft jezelf toestemming om er te zijn.

Mooi onderwerp, Hanneke.

Hanneke: Ja, ik dacht: ik gooi hem erin.

Ilithya: Leuk. Mocht je dit ook leuk hebben gevonden of er een andere mening over hebben, laat het dan vooral weten in de reacties bij deze podcastaflevering.

Hanneke: En volg ons voor de volgende aflevering.

Ilithya: Ja, druk op volgen als je het tof vond. Er komt bijna iedere week een nieuwe aflevering online. Ik zeg bijna, want ik ben één week ziek geweest. Maar normaal gesproken verschijnt er iedere week een nieuwe aflevering. Zo blijf je op de hoogte van nieuwe gesprekken, inzichten en verhalen. We zetten de link naar de gratis download ook in de omschrijving van deze aflevering.

Hanneke: Dus als je aan de slag wilt met het voeren van lastige gesprekken of steviger voor jezelf wilt leren opkomen, kijk daar vooral even naar.

Ilithya: En dan denken wij dat het tijd is om af te sluiten.

Hanneke: Tot de volgende keer.

Ilithya: Tot de volgende keer.