Podcast #8 Werk-privébalans: waarom werk nooit af is (en wat je daaraan kunt doen)

Transcriptie podcast: werk-privébalans – waarom werk nooit af is (en wat je eraan kunt doen)

Hanneke: Welkom bij een nieuwe aflevering van Op Eigen Kracht Meer Werkgeluk. Ik ben Hanneke Zumker, coach en mediator. In deze podcast hoor je ervaringsverhalen en krijg je praktische tips om werkfrustraties om te zetten in werkplezier.

Ilithya: Leuk dat je luistert naar een nieuwe aflevering.

Hanneke: Vandaag gaan we het hebben over de balans tussen werk en privé.

Ilithya: Een belangrijk onderwerp waar volgens mij veel mensen mee worstelen. Om te beginnen: hoeveel mensen hebben hier eigenlijk last van?

Hanneke: Volgens TNO heeft ongeveer 42 procent van de Nederlanders moeite met het behouden van een gezonde werk-privébalans. Vooral jonge professionals en leidinggevenden lopen risico. Zelf denk ik dat het probleem nog veel breder speelt.

Ik weet nog precies wanneer die balans bij mij begon te verschuiven. Dat was rond 2010. Toen kregen we op het werk de keuze tussen een iPad of een iPhone. Vanaf dat moment had ik mijn werk altijd bij me. Mijn agenda werd digitaal, collega’s konden afspraken inplannen en ik was eigenlijk altijd bereikbaar. Daarna kwam corona, waardoor thuiswerken steeds normaler werd. Sindsdien zijn de grenzen tussen werk en privé voor veel mensen nog verder vervaagd.

Ilithya: Dat kan ik me goed voorstellen. Vroeger bleef je werk letterlijk op kantoor staan. Nu neem je het overal mee naartoe.

Hanneke: Precies. En hoe vaak gebeurt het niet dat mensen om tien of elf uur ’s avonds nog mailtjes versturen? Dat zorgt ervoor dat anderen ook denken dat ze altijd bereikbaar moeten zijn.

Daarom meteen een praktische tip: spreek met elkaar af dat mails niet meer laat op de avond worden verstuurd. In Outlook kun je prima instellen dat een mail pas de volgende ochtend wordt verzonden. Tenzij er echt een crisis is, hoeft niemand om elf uur ’s avonds nog een mail te ontvangen.

Ilithya: En naast die mailtjes speelt natuurlijk ook mee dat je werk in je hoofd blijft zitten.

Hanneke: Ja, absoluut. Voor mij als ondernemer is dat misschien nog wel lastiger geworden. Ik vind mijn werk namelijk ontzettend leuk. Als er iets op televisie is wat me niet interesseert, ligt mijn laptop binnen handbereik. Voor ik het weet zit ik weer een nieuw programma te ontwikkelen, een blog te schrijven of LinkedIn-posts te maken.

Mijn werk is eigenlijk nooit af.

Ilithya: Dat herken ik enorm. Ik geef overdag les, werk aan mijn bedrijf en geef ’s avonds zanglessen. Voor ik het weet ben ik van tien uur ’s ochtends tot tien uur ’s avonds bezig. Daarin een gezonde balans vinden vind ik best lastig.

Hanneke: Daarom ben ik sinds kort aan het experimenteren met een ochtendroutine. Ik ben absoluut geen ochtendmens, maar ik sta nu om half zeven op. Vervolgens werk ik een uur lang gefocust aan belangrijke taken. 

Ik gebruik daarbij een Pomodoro-timer van 45 minuten. Daarnaast heb ik mijn werkzaamheden verdeeld over vaste dagen. Daardoor merk ik dat ik meer overzicht heb en dat mijn werk sneller afkomt.

De aanleiding was eigenlijk mijn dochter Noor. Zij zei laatst tegen me: “Mam, als ik thuis kom, heb je eigenlijk weinig tijd voor mij.” Dat kwam behoorlijk binnen. Je krijgt die tijd met je kinderen nooit meer terug.

Ilithya: Dat lijkt me inderdaad een belangrijke wake-upcall.

Hanneke: Dat was het ook. Daarnaast merkte ik dat ik veel te vaak op mijn telefoon zat. Daarom heb ik een telefoonkluis gekocht. Daar gaat mijn telefoon in en die komt er pas weer uit als het tijdslot verlopen is. Ook op mijn laptop gebruik ik programma’s die bepaalde websites blokkeren.

Ilithya: Dus eigenlijk maak je afspraken met jezelf én zorg je ervoor dat je ze niet makkelijk kunt omzeilen.

Hanneke: Exact. Want eerlijk is eerlijk: anders deed ik het gewoon niet.

Ilithya: Ik heb een vriend die dagelijks meer dan een uur reist naar zijn werk. Ook thuis blijft hij mailen en nadenken over zijn werk. Wat zou jij zo iemand adviseren?

Hanneke: Dan zou ik eerst willen onderzoeken waarom iemand dat doet.

• Welke overtuiging zit daaronder?
• Waarom voelt iemand de behoefte om altijd bereikbaar te zijn?
• Waarom lukt het niet om grenzen te stellen?

Dat zijn belangrijke vragen.

Daarnaast zijn praktische maatregelen belangrijk: notificaties uitzetten, werktijden afspreken, je telefoon wegleggen en bewust schakelmomenten creëren.

Ilithya: Een soort overgang van werk naar privé.

Hanneke: Ja. Bij mij is dat tegenwoordig heel bewust. Ik klap mijn laptop dicht, leg mijn telefoon weg en ruim mijn werkspullen op. Daarmee geef ik mezelf het signaal: de werkdag is voorbij.

Ilithya: Wat ik hoor is dat er zowel een praktische als een mentale kant aan zit.

Hanneke: Klopt. Praktisch kun je allerlei maatregelen nemen. Maar uiteindelijk gaat het ook over de vraag:

• Wat vind ik belangrijk?
• Hoe wil ik mijn leven inrichten?
• Wat geeft mij energie?

Ilithya: Dat doet me denken aan een vraag die een psycholoog ooit aan mij stelde: “Wat doe jij eigenlijk elke dag puur omdat je het leuk vindt?”

Daar moest ik toen verrassend lang over nadenken.

Hanneke: En juist dat is belangrijk. Want als je alleen maar werkt en nooit meer tijd maakt voor dingen die je energie geven, raak je langzaam steeds verder verwijderd van jezelf. Daarom zou ik iedereen willen aanraden om bewust tijd vrij te maken voor dingen die je leuk vindt. En misschien ook elke avond even stil te staan bij de vraag:

Waar ben ik vandaag dankbaar voor?

Ilithya: Dat helpt inderdaad enorm om je aandacht te richten op wat echt belangrijk is.

Hanneke: Precies. En uiteindelijk gaat een gezonde werk-privébalans niet alleen over minder werken. Het gaat over beter leven.

Ilithya: Mooie afsluiter. Waar gaan we het de volgende keer over hebben?

Hanneke: Over conflicten. Waarom een conflict op het werk helemaal niet zo slecht hoeft te zijn als veel mensen denken.

Ilithya: Dat klinkt interessant. Bedankt voor het luisteren en tot de volgende aflevering.

Hanneke: Tot de volgende!