Podcast #2 Wat doe je als een collega je ondermijnt?

Transcriptie podcast: wat doe je als een collega je ondermijnt?

Hanneke: Je luistert naar de podcast Op Eigen Kracht Meer Werkgeluk. Ik ben Hanneke Zumker en ik ben coach en mediator. In deze podcast hoor je ervaringsverhalen en krijg je advies hoe je jouw werkfrustraties kunt omzetten in werkplezier.

Hanneke: Welkom terug, leuk dat je weer luistert. Vandaag gaan we het hebben over wat je doet als een collega jou ondermijnt. Of als jij ziet dat collega’s elkaar ondermijnen. Ilithya, wat vind jij daarvan?

Ilithya: Ja, ik ben er weer gezellig bij. We waren hier net al even over aan het praten. Het is een onderwerp waar ik toevallig zelf ook ervaring mee heb. Dus ik ben eigenlijk ook wel benieuwd naar jouw tips en wat ik destijds misschien anders had kunnen doen.

Hanneke: Ja, want ondermijning is één van de dingen die bepaalt of jij je prettig voelt op je werk. Als je continu op je hoede bent omdat collega’s spelletjes spelen, informatie achterhouden, ideeën inpikken of je zwartmaken, dan kost dat enorm veel energie.

Je bent dan niet meer bezig met je werk. Je bent bezig met overleven. En dat voel je.

Ilithya: Ja, dat herken ik wel. Zal ik mijn voorbeeld vertellen?

Hanneke: Ja, graag.

Ilithya: Ik heb eigenlijk maar twee jaar van mijn leven in loondienst gewerkt. Daarna ben ik ondernemer geworden. Ik werkte toen bij een bedrijf waar ik eerst op de klantenservice zat en later bij de webshop. Ik hield me bezig met de verbinding tussen online en fysieke winkels. Op een gegeven moment had ik allerlei ideeën bedacht om processen te verbeteren. Ik had daar echt tijd in gestoken.

Dus ik ging daarmee naar mijn manager. Alleen tijdens dat gesprek werden vrijwel al mijn ideeën afgebrand. Eén van die ideeën ging over de functietitel. Ik zei dat de term die wij gebruikten eigenlijk niet meer klopte en dat een andere titel beter aansloot bij wat we deden.

Mijn manager zei dat dat onzin was. Punt. Een tijdje later besloot ik weg te gaan. En wat denk je? Mijn opvolger kreeg precies die functietitel die ik had voorgesteld. Toen dacht ik wel even: serieus?

Hanneke: Dus jouw idee werd eerst afgekeurd, maar later alsnog gebruikt. Alleen kreeg jij niet de erkenning.

Ilithya: Precies. En dat voelde niet fijn. Ik voelde me niet gewaardeerd. En eerlijk gezegd voelde ik me ook een beetje genaaid. 

Hanneke: Dat snap ik. Want wat hier gebeurt, is dat iemand niet alleen jouw idee afwijst, maar jou ook geen podium geeft. Een goede leidinggevende doet juist het tegenovergestelde.

Die zegt: “Wat een goed idee.” Of: “Ik neem dit mee naar de directie.” Of: “Kun jij dit presenteren?” Daarmee groeit niet alleen het idee, maar ook de medewerker. Wat jouw manager deed, zorgde er juist voor dat jouw motivatie afnam.

Ilithya: Ja, dat klopt wel. Ik had daarna minder zin om nog met ideeën te komen. Waarom zou je?

Hanneke: Precies. En dat is ook waarom ondermijning organisaties geld kost. Want medewerkers trekken zich terug. Ze denken niet meer mee. Ze worden voorzichtig. En soms vertrekken ze. Zoals jij.

Ilithya: Ja, achteraf gezien wel.

Hanneke: Ik heb zelf ook voorbeelden meegemaakt. Dat collega’s fouten van mij benoemden in een vergadering terwijl ze dat prima één-op-één hadden kunnen doen. Of dat voorstellen die ik had bedacht later werden gepresenteerd alsof ze van iemand anders waren. Dat zijn allemaal vormen van ondermijning.

En dan komt de vraag: wat doe je ermee?

Ilithya: Ja, want dat is natuurlijk de belangrijkste vraag.

Hanneke: Allereerst moet je jezelf afvragen: hoe belangrijk is dit voor mij? En hoeveel last heb ik hiervan? Als het antwoord op beide vragen veel is, dan zou ik zeggen: doe er iets mee.

Ga het gesprek aan.

Vraag die collega of leidinggevende om even apart te praten. En bereid dat gesprek goed voor.

Ilithya: Dat klinkt makkelijker dan het is.

Hanneke: Zeker. Daarom zeg ik ook altijd: oefen zo’n gesprek. Schrijf op wat je wilt zeggen. Oefen het voor de spiegel. Oefen het met je partner. Oefen het met een vriend of vriendin. Want hoe beter je voorbereid bent, hoe groter de kans dat je rustig blijft. En blijf bij jezelf.

Zeg bijvoorbeeld:

• “Ik merk dat…”
• “Ik ervaar dat…”
• “Dit doet het met mij…”

In plaats van:

• “Jij doet altijd…”
• “Jij bent…”

Dat maakt een enorm verschil.

Ilithya: Ja, want als ik terugdenk aan mezelf toen ik begin twintig was, dan had ik dat gesprek echt doodeng gevonden. Het was tenslotte mijn leidinggevende. Die stond voor mijn gevoel ver boven mij.

Hanneke: En dat is precies wat veel professionals doen. Ze zetten managers op een voetstuk. Maar uiteindelijk zijn het ook gewoon mensen. Ik vond dat vroeger ook lastig. En ik heb daar jaren over gedaan. Maar wat ik inmiddels weet, is dat je veel meer invloed hebt dan je denkt. Mits je het gesprek op een respectvolle manier voert.

Ilithya: Dus niet vanuit boosheid?

Hanneke: Nee. Boosheid mag je voelen. Maar ga niet vanuit die emotie het gesprek in. 

Neem afstand. 
Schrijf op wat er gebeurde.
Wat het met je deed.
Wat je nodig hebt.
En ga dan pas praten.

Ilithya: Ja, dat herken ik wel. Want mijn eerste reactie zou waarschijnlijk zijn geweest: “Wat een eikel.” En dat helpt meestal niet.

Hanneke: Nee. En bovendien weet je soms helemaal niet wat er achter het gedrag van die ander zit. 

Misschien was die manager onzeker. 
Misschien zag hij jou als concurrent. 
Misschien had hij een slechte dag. 
Misschien zag hij het zelf niet eens.

Daar kom je pas achter als je het gesprek aangaat.

Ilithya: En soms blijkt het misschien zelfs een misverstand.

Hanneke: Zeker. Dat gebeurt vaker dan je denkt. Maar dan moet je wel bereid zijn om het bespreekbaar te maken. Want zolang je blijft zwijgen, verandert er niets. 

Ilithya: Mooie les.

Hanneke: Dus als jij merkt dat een collega je ondermijnt, trek dan niet meteen conclusies. Maar laat het ook niet eindeloos doorgaan.

• Ga het gesprek aan.
• Respectvol.
• Voorbereid.
• En duidelijk.

Want hoe langer je niets doet, hoe groter de kans dat het gedrag blijft bestaan.

Ilithya: Mooie afsluiter. En mocht jij luisteren en denken: dit herken ik, dan horen we natuurlijk graag jouw verhaal.

Hanneke: Zeker. Heb jij een situatie waarin je wordt ondermijnd op je werk? Stuur gerust een bericht via Eigen Kracht Coaching of laat een reactie achter. Misschien bespreken we jouw situatie wel in een volgende aflevering.

Ilithya: Bedankt voor het luisteren.

Hanneke: En tot de volgende keer.